İsmet Kadıoğlu
İsmet Kadıoğlu
Giriş Tarihi : 26-08-2020 09:23

YALNIZLIK/YALNIZ OLMAK-2

Önce yayınlanmış yazımın devamı.
Çocukluğum ve gençliğim köyde geçti. Kazayı/ilçeyi çok sonraları gördüm. Aile, geçimini çobancılık yaparak geçindirirdi. Her ailenin/evin daha çok davar/keçi sürüsü olurdu. Sürü dediysem en fazla 100 adet küçükbaş. Şubat Mart aylarında yavruladığında bu sayı biraz artardı. Keçinin yavrusuna oğlak denir.
Tabi bu keçilerden nasıl faydalanılır, yani geçime maddi katkısı nasıl olur sorusunu sorduğumuzda cevabı şöyle:
Süt, yoğurt, yağ ve ayranından faydalanılırdı. Süt olarak satılması o zamanlar için mümkün değil. Satın alacak aile yoktu. Zaten her ailenin de az çok davarı vardı. Anamur’a 40 kilometre ve araba yolu zaten yoktu. Süt yoğurt yapılır ve birkaç günlük biriktirilir ve belirli bir miktar olduktan sonra, yine keçilerin derisinden yapılmış tulukta yayılır; yağ, ayran ve ayran kaynatılarak keş elde edilirdi.
Tulukla yayılan yayık ayranının üstünde toparlanmış şekilde elde edilen tereyağı çomça ile bir bakır kaba/helkeye aldıktan sonra, ayranı yaydığımız bişşekle yağ sonrası biraz daha yayıldığında ayranın köpüğü oluşurdu. Çomça ile o ayranın köpüğünü içerdik. İşte o da balkonda yanımdaydı.

Keş en iyi ve uygun yenen gıdalardan sayılırdı. Özel işleme tabi tutularak keşin kurutulmasıyla kuru keş elde edilirdi. Ekmek, arpa unu, düz arazileri olanların buğday unu ve darı unundan yapılırdı. Her gün anam/evin hanımı hamuru yoğurur, saç ve altına meşe odunundan tutuşturulmuş ateşle senit üzerinde pat pat hamuru açıp sacın üstünde pişirirdi. Buna ekmek etmek denirdi.

Eğer ben ekmeği saç üzerinde çevirme işlemini yaparsam son iki ekmeği biraz daha sertçe (gevrek ama dürüm yapabilecek kıvamda olmak şartıyla) pişirir ve dürüm yapardım. Dürümde şöyle yapardım: Ekmek tam piştikten sonra, sıcak sıcak hemen sacın üstünden alırım, tulukla elde ettiğimiz yayık tereyağından ekmeğe(Ama bu ekmek darı unundan yapılmış ekmek olması durumda) sürerdim. Eğer zaman yaz mevsimi ise bir evleklik mandalda yetiştirdiğimiz yeşilbiber, domates ve varsa yeşil soğan yoksa kuru soğan doğrayıp bir de üzerine acı pul biber koydun mu dürüm tamamdır. Yanında da bir tas (Bardak yok bakır taslar olur.) yayık ayranı oldu mu.. sakın parmaklarını yeme dürümü ye… O anlar da balkonda yanımdaydı. 

İşte davardan ailenin geçimi ve karın doyurma şekline uygun bir örnek verdim. Buna ilave olarak elde edilen keş ve yağ, çok olması durumunda satılırdı. Ayrıca oğlak dediğimiz yavrular bakabileceğin sayıyı geçmişse, geçen sayı kadarı da satılırdı. Ve yılda bir kez keçiler tüyü kırkılır onlardan yine ailenin fertleri tarafından alta sermek için evin tahtalık (Tahtadan yapılmış balkon. Üstü kapatılmış şekildedir tahtalık.) kısmında sabit hazır duran ıstarda (çul ve kilim dokuma tezgahı) çul dokunurdu. Eğer davarın kılları ihtiyaç fazlası olursa, alıcısı bulununca satılırdı. Tabi beslenen malın etini de yeme şansın var. Ama geçim kaynağı olduğu için bazı şartların oluşması durumunda et yenirdi. Az sayıda olmak üzere, hususi eti yemek için kesim yapılırdı ama nadirdi. Kurbanda ya da bacağı kırılmış, tedavisi mümkün olmayan fiziki arızalara uğramış ve iyileşmesi mümkün olmayacak olan davarlar kesilir eti yenebilirdi.

Dışa bağımlı olan işlerin yapılması evin erkeklerinden birileri tarafından olurdu. Yoksa herkes ilçeye ya da bir başka köye gitmesi mümkün olamazdı.

Evde 8 kardeş, anne baba ve varsa ebe dede. Oldu 10 veya 12 kişi. Bu kadar kişi de altı büyükbaş hayvanların bağlandığı ahır, üstü de tüm aile fertlerinin yemek yatmak için kullandıkları iki oda barınılan mekan.. İki katlı taş duvar evlerde yaşardı.

Sabah erkenden kalkılır bir kişi davarları dağda otlatmaya götürür. Diğer evin fertleri mevsimine göre çok az ekilebilir arazideki sebzelerin bakımı; sulama, ot alma, çapalaması, toplaması işlerine bakardı. Dediğim gibi mevsimine göre çift ektiğimiz zamanda öküzleri olan alır öküzlerini, tarlaya arpa ekmeğe sabahtan giderdi. Hatta akşam erken yatalım sabah çifte gidilecek denirdi. Aklımda kaldığına göre, rahmetli Veli dayım esprili şakacı biriydi. Normal zamanlarda, akşamları yatalım artık geç oldu dediğimizde; zorun ne, sabah çifte mi gideceksin derdi.. Araziler meyilli ve düzgün değildi. İki tane öküzün kara sabanla arazinin her noktasını süremezdi. Ve hayvanların ulaşamadığı dar ve küçük yerleri de aile fertleri kazmayla ekerdi. İşte o yaşanan anlar da balkonda yanımdaydı; beni yalnız bırakmadılar.

Üç dayımdan biri olan Veli dayım, esprili, sakin ve iyi dinleyip sade konuşan birisiydi. Tabiatla konuşurdu. Kuşlarla konuşurdu. Çocuklara takılır onlarla sohbet ederdi. Çift ekmede akraba ve komşular imece usulü birbirlerine yardım yapardı. Hele yaylaya gidileceği zaman ekin biçmede gecikilirse birleşilir geç kalanın ekini imeceyle bitirilirdi. Küçüklüğümde, bizim ekinlerin biçilmesinde dayım ve çocukları bize yardıma gelmişlerdi. Kendi çocuğuna enişte diye hitap ediyordu. Kendi oğluna niye enişte diyorsun dediğimizde; yeğenimin kızını alana ben enişte derim. Öyleyse oğlum yeğenimin kızıyla evlenirse eniştem olmaz mı? Dediğini unutmadım o da balkonda yanımdaydı.
Yıllar önce rahmetli olan Veli dayımı bu vesileyle rahmetle anıyorum. Mekanı cennettir inşallah.. O iyi ve dürüst biriydi.. Güzel, hoş dayım da yanımdaydı..
Devam edecek.
Hoş kalın. Ağustos 2020, Anamur. İsmet Kadıoğlu

NELER SÖYLENDİ?
@
İsmet Kadıoğlu

İsmet Kadıoğlu

DİĞER YAZILARI YALNIZLIK/YALNIZ OLMAK-4 16-10-2020 20:48 YALNIZLIK/YALNIZ OLMAK-3 04-10-2020 12:09 SAKARYA DOĞALGAZ HAVZASI 23-09-2020 12:28 CORONA BİR ÇINAR AĞACINI DA GÖÇÜRDÜ (Yazar Sümer Şenol) 14-09-2020 16:14 ÜRETİM MALİYETİ SATIN ALMAKTAN PAHALI.. ÖYLE Mİ? 06-09-2020 17:21 YALNIZLIK/YALNIZ OLMAK-2 26-08-2020 09:23 YALNIZLIK/YALNIZ OLMAK-1 17-08-2020 14:44 TÜRKİYE TEKNOLOJİ TAKIMI VAKFI (T3)-2 05-08-2020 13:42 TÜRKİYE TEKNOLOJİ TAKIMI VAKFI (T3)-1 27-07-2020 08:53 YERLİ OTOMOBİL DEVRİM ve ERBAKAN 15-07-2020 14:44 ŞAKİR ZÜMRE ve İLK MİLLİ CEPHANE FABRİKASI 07-07-2020 17:51 MARSHALL ve SÜT TOZU 28-06-2020 15:40 NURİ DEMİRAĞ ve UÇAK FABRİKASI 17-06-2020 20:33 TAYYARECİ VECİHİ HÜRKUŞ 09-06-2020 15:33 NURİ KİLLİGİL'İN SİLAH FABRİKASINDA ÇIKARILAN YANGIN ve PATLAMA-2 03-06-2020 09:37 NURİ KİLLİGİL'İN SİLAH FABRİKASINDA ÇIKARILAN YANGIN ve PATLAMA-1 27-05-2020 19:24 LAK LAK, VAK VAKLA GEÇEN ÖMÜRLER 17-05-2020 22:27 ÜSEYİN EMMİ ve ÜSNÜ EMMİNİN IRAMAZANI 08-05-2020 21:17 GERÇEK DOSTLUK, ÇUKURDA BİRİKEN YAĞMUR SUYU DEĞİL. 29-04-2020 15:07 VİRÜS NE ZAMAN BİTER? 20-04-2020 10:05 VİRÜS 3.DÜNYA SAVAŞINI ÇIKARDI 13-04-2020 11:07 BEN 70 YAŞINDAYIM. BEN ve BENİM GİBİ OLANLAR ALINIYORUZ 05-04-2020 09:22 VİRÜS ve DUADAN RAHATSIZ OLAN PROVAKATÖRLER 29-03-2020 11:49 EVDEKAL 22-03-2020 11:55 KÖPEKSİZ KÖYDE DEĞNEKSİZ GEZENLER 09-03-2020 18:56 KRİSTAL ÇOCUK ATAKAN ve OYUN 02-03-2020 09:17 ANAMUR'DA İLK DERSHANE, ÖZEL OKUL ve İSMET DEMİR 19-02-2020 10:20 EN KALİTELİ PETROLE SAHİP LİBYA'DA TERÖRİSTLER LİDERİ HAFTER KİMDİR? 10-02-2020 00:09 LİBYA'DA 400 YIL OSMANLI ADALETİ 30-01-2020 11:14 NEREYE GİDECEĞİMİZİ BİLEBİLMEK İÇİN MASTER MI YAPALIM? 22-01-2020 10:57 "KURBAĞALAR İÇİN GÖL" / "KÖPRÜYÜ YIKARIZ" 12-01-2020 12:54 "68 MODEL SOLCU TAVRI" 31-12-2019 16:51 ANAMUR'DA DOĞALGAZ 25-12-2019 10:17 KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ 24-12-2019 10:12 ÇORBA EDELİM 18-12-2019 16:03 AK PARTİ UMUT PARTİSİ 08-12-2019 18:08 PORF. DR. TURAN GÜVEN'İ ÖLÜM MELEĞİ DAİMİ EVİNE GÖTÜRDÜ 25-11-2019 10:00 "ÇOK BÜYÜK BİR LİDERİNİZ VAR. BEN BU ADAMIN HAYRANIYIM." dedi 18-11-2019 13:53 "6 YILIN EMEĞİ 6 GÜNDE YOK OLDU" 06-11-2019 20:27 BARIŞ PINARI HAREKATI ve SAĞ OLASIN DİPLOMASİ 25-10-2019 08:52 IMF/SURİYE TOPLANTISI. ŞÜKREDELİM TEMEL 15-10-2019 19:44 DEPREM ve İMAMOĞLU 03-10-2019 13:20 "BATSIN SİZİN KÜRDİSTAN DAVANIZ"" 27-09-2019 20:01 15 TEMMUZ DESTANI 20-07-2019 14:06 Başlık 21-06-2019 23:55 Başlık 21-06-2019 23:55
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
pazar esnafı
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Bozyazı Fotoğrafçılık
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA