Advert Advert Advert
İsmet Kadıoğlu
İsmet Kadıoğlu
Giriş Tarihi : 07-07-2020 17:51

ŞAKİR ZÜMRE ve İLK MİLLİ CEPHANE FABRİKASI

ŞAKİR ZÜMRE KİMDİR?
Şakir Zümre, Türkiye’nin ilk özel sektör silah fabrikasının kurucularından biridir. Mareşal Fevzi Çakmak’ın yakın akrabalarından olan Şakir Zümre, 1885 yılında Varna’da doğar. Cenevre’de hukuk alanında eğitim alır. I. Dünya Savaşı sırasında da Varna Türk milletvekili olarak Bulgar Parlamentosu’na girer. Bu dönemde Sofya’da Mustafa Kemal ile tanışır. Daha sonra Türkiye’ye gelerek, savunma sanayisinin ilk özel sektör fabrikasını kurar. İlk dönemde fabrikada; Bulgaristan’dan getirilen yabancı teknik kadro çalıştırılır. 1937 yılında yurtdışına da silah ihraç etmeye başlanır. II. Dünya Savaşı’nın sonunda da Marshall anlaşmasına göre, ABD’nin yaptığı askeri yardımlar sebebiyle, Şakir Zümre Fabrikaları, cephane üretimini terk ettirilerek, soba üretimine geçirtilir. Şakir Zümre, 1966 yılında vefat eder ve fabrikası da 1970 yılında kapanır.

TÜRK ORDUSU’NUN İLK MİLLİ CEPHANE FABRİKASI
Kurtuluş Savaşı sonrası Atatürk, 1925 yılında Sofya’da ateşe olduğu yıllarda tanıdığı Şakir Zümre’yi Türkiye’ye davet etmesi üzerine Türkiye’ye gelir.. “Gel burada silah fabrikası kur” der.. Şakir Zümre kabul eder ve Türkiye’ye gelir.. Kendisine Haliç’te gösterilen alanda Cumhuriyet tarihinin ilk özel sektör fabrikasını kurar. Artık, Türk Ordusu’nun cephanesi millidir. Fabrikada, Türk Hava Kuvvetleri’ne bombalar üretmeye başlanır.. İlk denizaltı bombalar da üretilir. Kara Kuvvetleri için gerekli olan cephane, el bombası, fişekler, mayın gibi birçok mühimmat Türk mühendisleri tarafından bu fabrikada üretilir. Üretilen bu ürünler, Bulgaristan, Polonya ve Mısır gibi ülkelere de ihraç edilir. Yunanistan’a bile bomba ihracı olmuştur. Bu fabrikada Şakir Zümre, mazotla çalışan 5 beygirlik ilk Türk motorunu da yapar..

Bütün bu güzel yerli ve milli üretimler; II. Dünya Savaşı sonrası Amerika ile yapılan Marshall Planı anlaşması ile silah konusundaki oluşmuş şartlar, Şakir Zümre için sonun başlangıcı olur.. Tek parti dönemidir ve İsmet İnönü Cumhurbaşkanı’dır.

Artık Amerika Marshall anlaşmasına göre, kendi silahını üreten Türkiye’ye, “Biz size silah veririz, siz bunlarla uğraşmayın” diyerek silah sanayimize ve geleceğimize ilk darbeyi vurur… Daha önceden anlaşmış ve sipariş vermiş olan Yunanistan, Polonya ve Mısır gibi ülkeler de Amerika korkusundan Türkiye’den silah almaz olurlar. Türk Ordusu da Amerika’ya bağımlı hale gelir ve Şakir Zümre’den silah alımı durdurulur.. Böylece, Şakir Zümre silah fabrikası faaliyet gösteremez durumdadır. Artık Şakir Zümre bitirilmiştir ve Türkiye her konuda Amerika güdümüne girer..

Şakir Zümre çaresizlik içinde, silah ve cephane fabrikasını soba fabrikasına çevirir.. Vatan Caddesi’nde her 30 Ağustos’ta düzenlenen resmi geçitlerde Şakir Zümre’nin ürettiği bombalar, silahlar gösterilirken, 1950’deki törende Şakir Zümre, sobaları bir kamyonete yükleyerek, silah fabrikasını soba fabrikasına dönüştürenlerin gözünün içine sokar.. “Bizi Amerika’ya muhtaç ettiniz.. Türk Ordusu’nun yerli ve milli silahını elinden alıp Amerika’nın kucağına oturtunuz” diye haykırırcasına..
Şakir Zümre 1966’da vefat eder ve fabrikası da 1970’de kapanır. Atatürk’ün destek olduğu Şakir Zümre ve yaptıkları Cumhuriyet’e hizmet eden ve önemli işlere imza atan pek çok kimse gibi unutulmuştur.
Benzer şekilde Vecihi Hürkuş uçak fabrikası, Nuri Killigil Silah ve mühimmat fabrikası, Nuri Demirağ uçak fabrikası, Devrim otomobil, Türkiye’nin ilk yerli traktörü HSG, Karakurt ve Bozkurt Buharlı lokomotif üretimleri ya kapatılarak ya bir suikasta kurban giderek, ya da hiç başlamadan son bularak aynı kaderi paylaşmıştır.

“Geçmişten öğren, bugün için yaşa, yarın için umut et” sözüne uygun; geçmişi öğrenmek isteğimizden dolayı, bu benzeri konuların bilinmesi gereklidir düşüncesiyle konuyu sizlerle paylaşmış bulundum.
Hoş kalın. Temmuz 2020, Anamur. İsmet Kadıoğlu.

 

 

 

 

 

 

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
İsmet Kadıoğlu

İsmet Kadıoğlu

DİĞER YAZILARI TÜRKİYE TEKNOLOJİ TAKIMI VAKFI (T3)-2 05-08-2020 13:42 TÜRKİYE TEKNOLOJİ TAKIMI VAKFI (T3)-1 27-07-2020 08:53 YERLİ OTOMOBİL DEVRİM ve ERBAKAN 15-07-2020 14:44 ŞAKİR ZÜMRE ve İLK MİLLİ CEPHANE FABRİKASI 07-07-2020 17:51 MARSHALL ve SÜT TOZU 28-06-2020 15:40 NURİ DEMİRAĞ ve UÇAK FABRİKASI 17-06-2020 20:33 TAYYARECİ VECİHİ HÜRKUŞ 09-06-2020 15:33 NURİ KİLLİGİL'İN SİLAH FABRİKASINDA ÇIKARILAN YANGIN ve PATLAMA-2 03-06-2020 09:37 NURİ KİLLİGİL'İN SİLAH FABRİKASINDA ÇIKARILAN YANGIN ve PATLAMA-1 27-05-2020 19:24 LAK LAK, VAK VAKLA GEÇEN ÖMÜRLER 17-05-2020 22:27 ÜSEYİN EMMİ ve ÜSNÜ EMMİNİN IRAMAZANI 08-05-2020 21:17 GERÇEK DOSTLUK, ÇUKURDA BİRİKEN YAĞMUR SUYU DEĞİL. 29-04-2020 15:07 VİRÜS NE ZAMAN BİTER? 20-04-2020 10:05 VİRÜS 3.DÜNYA SAVAŞINI ÇIKARDI 13-04-2020 11:07 BEN 70 YAŞINDAYIM. BEN ve BENİM GİBİ OLANLAR ALINIYORUZ 05-04-2020 09:22 VİRÜS ve DUADAN RAHATSIZ OLAN PROVAKATÖRLER 29-03-2020 11:49 EVDEKAL 22-03-2020 11:55 KÖPEKSİZ KÖYDE DEĞNEKSİZ GEZENLER 09-03-2020 18:56 KRİSTAL ÇOCUK ATAKAN ve OYUN 02-03-2020 09:17 ANAMUR'DA İLK DERSHANE, ÖZEL OKUL ve İSMET DEMİR 19-02-2020 10:20 EN KALİTELİ PETROLE SAHİP LİBYA'DA TERÖRİSTLER LİDERİ HAFTER KİMDİR? 10-02-2020 00:09 LİBYA'DA 400 YIL OSMANLI ADALETİ 30-01-2020 11:14 NEREYE GİDECEĞİMİZİ BİLEBİLMEK İÇİN MASTER MI YAPALIM? 22-01-2020 10:57 "KURBAĞALAR İÇİN GÖL" / "KÖPRÜYÜ YIKARIZ" 12-01-2020 12:54 "68 MODEL SOLCU TAVRI" 31-12-2019 16:51 ANAMUR'DA DOĞALGAZ 25-12-2019 10:17 KLİMA ve MUZ SERASINDA DOĞALGAZ 24-12-2019 10:12 ÇORBA EDELİM 18-12-2019 16:03 AK PARTİ UMUT PARTİSİ 08-12-2019 18:08 PORF. DR. TURAN GÜVEN'İ ÖLÜM MELEĞİ DAİMİ EVİNE GÖTÜRDÜ 25-11-2019 10:00 "ÇOK BÜYÜK BİR LİDERİNİZ VAR. BEN BU ADAMIN HAYRANIYIM." dedi 18-11-2019 13:53 "6 YILIN EMEĞİ 6 GÜNDE YOK OLDU" 06-11-2019 20:27 BARIŞ PINARI HAREKATI ve SAĞ OLASIN DİPLOMASİ 25-10-2019 08:52 IMF/SURİYE TOPLANTISI. ŞÜKREDELİM TEMEL 15-10-2019 19:44 DEPREM ve İMAMOĞLU 03-10-2019 13:20 "BATSIN SİZİN KÜRDİSTAN DAVANIZ"" 27-09-2019 20:01 15 TEMMUZ DESTANI 20-07-2019 14:06 Başlık 21-06-2019 23:55 Başlık 21-06-2019 23:55
NAMAZ VAKİTLERİ
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
pazar esnafı
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Bozyazı Fotoğrafçılık
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA