Pamukta Kriz Alarmı: Üreticiler Destek Eksikliğiyle Alternatif Ürün Arayışına Girdi

Ege ve Güneydoğu'daki pamuk üreticileri, yüksek girdi maliyetleri, baskılanmış satış fiyatları ve yetersiz destekler nedeniyle büyük zarar ettiğini açıklayarak, arazi kullanımını daha kârlı olan alternatif tarım ürünlerine kaydırma kararı aldı.

Türkiye'nin stratejik tarım ürünlerinden biri olan pamukta, 2025 hasat dönemi sonrası yaşanan hayal kırıklığı, üreticileri zorlu bir kararın eşiğine getirdi: Alternatif ürünlere geçiş. Özellikle Ege Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu'daki pamuk ekim alanlarında, çiftçiler bu yıl beklenenin çok altında bir kârlılıkla karşı karşıya kaldıklarını belirtiyor. 9 Aralık Salı günü sektör temsilcilerinin yaptığı açıklamalar, pamuk üretiminin sürdürülebilirliği konusunda ciddi endişeleri gündeme taşıdı.

Üreticilerin zarar etmesindeki temel etkenler, girdi maliyetlerindeki astronomik artış ve pamuk satış fiyatlarının bu artışı dengeleyememesi olarak gösteriliyor. Enerji, gübre, tohum ve ilaç gibi kalemlerdeki maliyet artışları döviz kuru üzerinden seyrederken, yurt içi pamuk satış fiyatlarının yurt dışı fiyatlara göre baskılanması, çiftçinin marjını tamamen eritti.

Sektör temsilcileri, verilen prim ve destek ödemelerinin güncel maliyetler karşısında yetersiz kaldığını vurguluyor. Pamuk, tekstil sanayiinin ana hammaddesi olması nedeniyle stratejik öneme sahipken, çiftçilerin bu üründen vazgeçmek zorunda kalması, hem yurt içi arz güvenliği hem de dış ticaret dengesi açısından risk oluşturuyor. Çiftçiler, arazilerini daha az maliyetli ve döviz kuru dalgalanmalarından daha az etkilenen mısır, ayçiçeği veya sebze gibi alternatif ürünlere kaydırmaya başladıklarını duyurdu.

Bu eğilim, gelecek dönemde pamuk üretiminde ciddi bir daralmaya yol açabilir. Ziraat Odaları ve ilgili kooperatifler, hükümeti acil önlem almaya çağırdı. Talepler arasında, prim desteklerinin maliyet artışlarına paralel olarak yükseltilmesi, elektrik ve sulama giderlerinde sübvansiyon yapılması ve döviz kurlarındaki baskının kaldırılmasıyla uluslararası piyasa fiyatlarının yurt içi piyasaya adil şekilde yansıması yer alıyor.

Ekonomistler, tarım sektöründe yaşanan bu dönüşümün, Türkiye'nin hammadde ithalatını artırabileceği ve bu durumun cari denge üzerinde ek bir baskı yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Pamuk üretimine yönelik kalıcı ve cazip destek mekanizmaları oluşturulmadığı takdirde, Türkiye'nin pamukta kendi kendine yeterlilik seviyesini kaybetme riski bulunuyor. Bu nedenle, tarım politikalarında acil bir revizyon yapılması, hem üreticinin korunması hem de ulusal sanayinin hammadde tedarik güvenliği için hayati önem taşıyor.