• BIST 100

    9716,77%-0,05
  • DOLAR

    32,47% -0,20
  • EURO

    34,91% 0,27
  • GRAM ALTIN

    2435,49% 0,53
  • Ç. ALTIN

    3991,84% -0,04

Havai fişekler bizi, havayı, doğayı ve canlıları olumsuz etkiliyor…

Yılbaşı kutlamalarında da yaygın şekilde kullanılan havai fişeklerin insanlar, hayvanlar ve doğa üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Prof. Dr. Haydar Sur, havai fişeklerin doğanın kimyasal dengesini de bozduğunu söyledi.

GÜNCEL 30.12.2022 09:46:36
Havai fişekler bizi, havayı, doğayı ve canlıları olumsuz etkiliyor…

Yılbaşı kutlamalarında da yaygın şekilde kullanılan havai fişeklerin insanlar, hayvanlar ve doğa üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Prof. Dr. Haydar Sur, havai fişeklerin doğanın kimyasal dengesini de bozduğunu söyledi. Yüksek şiddette ses nedeniyle insanlarda ve hayvanlarda işitme kayıpları oluşturan havai fişeklerin toprak, su ve hava kirlenmesine yol açarak çevreyi zehirlediğini belirten Prof. Dr. Haydar Sur, insanlarda ve hayvanlarda yaralanmalara yol açabilecek havai fişeklerin özellikle göz sağlığı üzerindeki olumuz etkilerine değindi. Gösterilerin izlenmesini önermediklerini kaydeden Sur, “Yine de gösterisi izlenecekse, havai fişeklerden en az 500 metre uzakta durulmalı ve patlayan bir havai fişek ile karşılaşılırsa elle temastan mutlaka kaçınılmalıdır.” uyarısında bulundu.

Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Haydar Sur, eğlence ve gösteri amacıyla kullanılan havai fişeklerin halk sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Havai fişek gösterileri eğlence amacıyla yapılıyor

Havai fişeklerin estetik ve eğlence amaçlı kullanılan düşük patlayıcı güçlü piroteknik aygıtlar olduğunu kaydeden Prof. Dr. Haydar Sur, “Havai fişeklerin en yaygın kullanıldığı alan havai fişek gösterileridir. Bir havai fişek olayı yani havai fişek gösterisi piroteknik gösteri olarak da adlandırılır ve havai fişeklerin ürettiği efektlerin gösterisidir.” dedi. 

Havai fişek kültürü Çin’de keşfedilip yaygınlaştı

Havai fişek kültürünün Çin’de 2000 yıl kadar önce keşfedildiğini kaydeden Prof. Dr. Haydar Sur, günümüzde de farklı amaçlarla kullanıldığını belirterek “Havai fişeklerin icadı ya da kaza sonucu bulunuşu ile ilgili en yaygın efsane, o günlerde mutfaklarda çokça bulunan odun kömürü, kükürt ve güherçilenin karıştırılmasıdır. Bu karışım bambu bir tüp içerisinde sıkıştırıldığında ve yakıldığında patlamaktaydı. Kestane fişekleri geçmişte ve hatta günümüzde bile şeytani ruha sahip hayaletleri yüksek ses yardımı ile korkutup kaçırmak için kullanılır. Kestane fişekleri doğum günlerinde, ölümlerde ve yeni doğan çocukları kutsamak için günümüzde de kullanılmaktadır. Çin yeni yılına özgü en yaygın kutlama şekillerinden biri de şeytani ruhlardan uzak bir yıl geçirmek için kestane fişekleri ile kutlama yapılmasıdır.” diye konuştu.

Havai fişekler yıldız denilen kimyasallarla üretiliyor

Daha sonra bu uygulamaların eğlence ve kutlama amaçlı bütün dünyada yaygınlaştığını ifade eden Prof. Dr. Haydar Sur, havai fişeklerin renklerinin genelde yıldız adı verilen ve yakıldığında kuvvetli ve parlak ışık veren karıştırılmış kimyasallarla üretildiğini söyledi. Yıldızların beş temel karışımdan oluştuğunu kaydeden Prof. Dr. Haydar Sur, “Yakıt, yıldızların yanmasını sağlar. Oksitler, bu bileşim oksijen üreterek yakıtın daha iyi yanmasını sağlar. Renk, kimyasallar tarafından üretilir. Tutkal, yıldızları oluşturan kimyasalların bir arada kalmasını sağlar. Klor verici, renkli alevin gücünü artırır. Bazen oksitler de bu işlevi yerine getirir.” dedi.

Pekçok olumsuz etkileri bulunuyor

Havai fişeklerin doğaya zarar verdiğini, doğanın kimyasal dengesini bozmanın yanında insanlara, hayvanlara, bitkilere değişik açılardan zarar oluşturduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Haydar Sur, “Yüksek şiddette ses nedeniyle insanlarda ve hayvanlarda işitme kayıpları; toprak, su ve hava kirlenmesine yol açarak çevreyi zehirleme; orman yangınlarına ve diğer yangınlara sebep olma ile insanlarda ve hayvanlarda yaralanmalara yol açma gibi olumsuz etkileri vardır.” dedi.

Göz sağlığı açısından riskler barındırıyor

Havai fişeklerin insanlar üzerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açtığının anlaşıldığını belirten Prof. Dr. Haydar Sur, “Özellikle göz sağlığına zarar vermektedir. İnsanlar eğlence ya da estetik gösteri izlemek amacıyla gökyüzüne bakarken, renkli ışıkları veren maddeler yeryüzüne düşmektedir. Seyrederken bile sağlığa zarar vermekte, gözde tahribat ve yanık oluşturmaktadır. Havai fişekler ateşlendikten sonra gözde hem mekanik travma hem de termal yanıklara neden olur. Sorun görme kaybına kadar ilerleyebilir.” uyarısında bulundu.

Gözle ilgili şikayet varsa mutlaka hastaneye başvurulmalı

Prof. Dr. Haydar Sur, gözlerde şikayetler başladığında acilen hastaneye gidilmesini, gözlerin yıkanmamasını ve ovuşturmamasını, gözlerin eller ile sıkıca kapatılmamasını veyahut gözlere basınç uygulanmamasını, gözde bir nesne olduğu hissedilirse müdahale edip çıkarmaya çalışılmamasını, doktorun önerdiği dışında göze değişik damla ve krem gibi tıbbi madde uygulanmamasını, aspirin gibi kan sulandırıcı ve ağrı kesici ilaçların alınmaması gerektiğini söyledi.

500 metre uzaktan izlenmeli

Gösterilerin izlenmesini önermediklerini kaydeden Prof. Dr. Haydar Sur, “Yine de gösterisi izlenecekse, havai fişeklerden en az 500 metre uzakta durulmalı ve patlayan bir havai fişek ile karşılaşılırsa elle temastan mutlaka kaçınılmalıdır.” uyarısında bulundu.

Bu uyarılara kulak verilmeli!

Prof. Dr. Haydar Sur, diğer uyarılarını da şöyle sıraladı:

Havai fişekler çok yüksek sıcaklıkta yanar. Bu nedenle çocuklardan mutlaka uzak tutulmalıdır.  Havai fişekler mümkünse yerleşim yerlerinde ve içinde yanıcı maddelerin olduğu orman gibi yerlerde ateşlenmemelidir. Acil durumlar için (patlamayan ve tutuşmayan bir havai fişek olunca) veya yangın başlangıcı olunca söndürmek için yakın bir yerde bol su bulundurulmalıdır. Arızalı ve yanmayan havai fişekler asla tekrar kullanılmamalı ve ıslatılıp kullanım dışı bırakılmalıdır.  Kullanılmayan havai fişekler sağlam olanların yanından uzak tutulmalıdır. Havai fişekler cam ve metal kapların içinde ateşlenmemelidir. Havai fişekler serin ve kuru yerlerde saklama talimatlarına uygun şekilde saklanmalıdır. Havai fişek ışık saçarken vücuda yakın bir şekilde tutulmamalıdır. Profesyonel olmayan hiç kimse bu işlemleri gerçekleştirilmemeli, profesyoneller de önlemlere eksizsiz uymalıdır.

Havayi fişek alternatifi ürünler kabul görüyor…

Günümüzde havai fişeklerin yerine geçebilecek ürünlerin gittikçe daha da kabul gördüğünü kaydeden Prof. Dr. Haydar Sur, “Bunlar arasında en yüksek tercih lazerli ışık gösterileri yönünde olmaktadır. Ancak bu gösterilerin kuşlarda yine de olumsuz etki potansiyeli vardır. Doğadaki bütün canlıları ve cansız varlıkları koruma sorumluluğumuz vardır. Bu konuda tek ve kesin çözüm, bizim için hayati bir öneme sahip olmayan havai fişek kullanımını bırakmaktır.” dedi.

 

Kaynak: (BYZHA) - Beyaz Haber Ajansı


Anahtar Kelimeler:

Hull City, Zorlu Deplasmandan 3 Puanla Döndü

Uyku Apnesi: Günlük Yaşamı Nasıl Etkiliyor ve Tedavisi Nasıl Yapılıyor?

TikTok Yetkilileri Türkiye Büyük Millet Meclisine Tekrar Çağırılıyor

YDS Sonuçları Açıklandı

Çalışma Bakanı Işıkhan’dan Asgari Ücretli ve Memurlara 1 Mayıs Uyarısı

Yatırımcıların Dikkati, Teknoloji ve Değişim Sektörlerine Yöneldi

Damar Hamlin Kimdir, Kalp Krizi Hayatını Nasıl Etkiledi?

Trafik Sigortası Primlerinde Zam Oranları Yüzde 3 ile Sınırlandırılacak

Doların Seyrini Savaş Senaryosu Belirliyor

Fosil Yakıtlı Araçlar Yerini Elektrikli Otomobillere Devrediyor

Şehit İbrahim Armut Fen Lisesi Müdürü Nahit Akalın ve Ekibi Başkan Deniz'i Ziyaret Etti

23 Nisan Anamur’da 104. Kez Coşku ile Kutlandı

Mersin Büyükşehir Çocuk Festivali İle Dünya Çocuklarını Anamurda Buluşturdu

Mersin Büyükşehir Çocuk Festivali İle Dünya Çocuklarını Anamurda Buluşturdu

Aksa Çukurova Doğal Gaz’dan Belediye Başkanı Deniz’e Hayırlı Olsun Ziyareti

Kaymakam Bilal Bozdemir Koltuğunu Minik Kılınç’a Devretti

Kaymakam Bozdemir’in 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Mesajı

Milli Eğitim Müdürümüz Temsilen Uğur Okulundan Nefes Toklu Oldu

Başkanlık Koltuğunu Durmuş Deniz’den Çilek Devraldı

Anamur’un Temsili Garnizon Komutanı Saydam Oldu

Yasa Dışı Bahis Operasyonuna Jandarma Operasyonu: (5) Gözaltı

Define Arayan Şahıslar Jandarmaya Yakalandı

Haydi Çocuklar Mersin Büyükşehirin Anamur Dragon Parkındaki Çocuk Festivaline

Knicks-Sixers: New York'un En Merak Eeilen 5 Skoru

Hafta Sonu Altın Fiyatları Değişken Seyretti

Yayla Muzu, Anamur Muzunu 3’e Katladı

59. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu Başladı

Başkan Deniz “Anamur’un Uluslararası Tanınırlığını Arttıracağız”

Belediye Eski Başkanı Hidayet Kılınç Basın Toplantısında Kendi Dönemini Değerlendirdi

Türkiye'nin İyilik Gemisi Mısır'a Ulaştı, Yardımlar Gazze Yolunda

Yükleniyor

YDS Sonuçları Açıklandı

Çalışma Bakanı Işıkhan’dan Asgari Ücretli ve Memurlara 1 Mayıs Uyarısı

Şehit İbrahim Armut Fen Lisesi Müdürü Nahit Akalın ve Ekibi Başkan Deniz'i Ziyaret Etti

23 Nisan Anamur’da 104. Kez Coşku ile Kutlandı

Mersin Büyükşehir Çocuk Festivali İle Dünya Çocuklarını Anamurda Buluşturdu

Mersin Büyükşehir Çocuk Festivali İle Dünya Çocuklarını Anamurda Buluşturdu

Aksa Çukurova Doğal Gaz’dan Belediye Başkanı Deniz’e Hayırlı Olsun Ziyareti

Kaymakam Bilal Bozdemir Koltuğunu Minik Kılınç’a Devretti

Kaymakam Bozdemir’in 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Mesajı

Milli Eğitim Müdürümüz Temsilen Uğur Okulundan Nefes Toklu Oldu

Anamur Belediye Seçim Sonuçları

Durmuş Deniz Kimdir?

Durmuş Deniz'den Tıp Bayramı Mesajı

Başkan Tarhan: “Kazanacağım ve CHP’ye döneceğim”

İyi  Parti Anamur’da Tam Kadro Sahada

Kılınç Bahçelievlerde Böyle Karşılandı

Muhtar Adayı Muharrem Garip: 'Kalınören Değişim İstiyor'

CHP'nin Başkan Adayı Durmuş Deniz Örene Böyle Teşekkür Etti

CHP MERSİN MİLLETVEKİLİ GÜLCAN KIŞ: TRT, AKP’NİN PROPAGANDA ARACINA DÖNDÜ

SERDAR SOYDAN ÇARŞI ESNAFINI ZİYARET ETTİ

Hull City, Zorlu Deplasmandan 3 Puanla Döndü

Damar Hamlin Kimdir, Kalp Krizi Hayatını Nasıl Etkiledi?

Knicks-Sixers: New York'un En Merak Eeilen 5 Skoru

59. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu Başladı

Bisikletin Yaşayan Efsanesi Türkiye’ye Rekor İçin Geliyor

Cumhurbaşkanlığı Dev Organizasyonu Bisiklet Turu

EA SPORTS ve LaLiga, FC FUTURES Girişimi ile Topluluk Futboluna Yenilikçi Yatırımlar Yapıyor

6. Tour of Mersin Uluslararası Bisiklet Turu Kupa Töreni İle sona Erdi

Seçer 6. Tour Of Mersin Uluslararası Bisiklet Turunu Anemurium’dan Başlattı

Otelcilerden Galatasaray Kampına Ziyaret!

Kızılcık Şerbetinde bu Hafta Neler Oldu?

Kızıl Goncalardan Ortalık Toz Duman Meryem’e Ağır Suçlama

Sare Ayça Anamur’un Gururu Oldu

Askan Mühendislik Makina: Güvenilir Çözümler, Dayanıklı Malzemeler

Lara Di Lara’nın Dördüncü Albümü “Eskisi Gibi Değil” Çıktı!

ETS’de Yaza Özel Fırsatlar Devam Ediyor!

Yenişehir Belediyesi, Dünya Barış Günü’nde Sadık Gürbüz’ü Mersinlilerle buluşturacak

Başarılı Sanatçı Ersin Güloğlu yepyeni şarkısı Yalan Değil yayında!

İbrahim Tatlıses, Gülben Ergen Aynı Sahnede

Merve Özbey Yaz Konserleri'nde sahne alıyor

Jandarmadan Öğrencilere Siber Farkındalık Eğitimi

Prof. Dr. Hasan Yıldırım Anamur Ters Laleyi Bilim Dünyasına Tanıttı

Üniversite Soruları Nasıl Hazırlanır?

Mersin İl Milli Eğitim Müdürü Durmuş: ‘Eğitim Sadece Sınıfta Değil Sahada da Olur’

Çözüm Okulları Eğitimde Global Dünya’nın Kapılarını Aralıyor

Başkan Kılınç'tan 24 Kasım Öğretmenler Günü Mesajı

Meslek Yüksekokulumuz Anamur’a Gümüş Madalya Getirdi

İlçe Milli Eğitim Müdürü İlyas Mercan’dan Ortalama Puan Uyarısı

Yurtdışı Lise Eğitiminin Önemi

Göç Dayı Öykü Yarışması Üçüncülük Ödülünü Aldı

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 33 29 1 3 56 90
2.Fenerbahçe 33 27 1 5 57 86
3.Trabzonspor 33 17 12 4 13 55
4.Beşiktaş 33 15 12 6 6 51
5.İstanbul Başakşehir 33 14 12 7 6 49
6.Rizespor 33 14 13 6 -6 48
7.Kasımpaşa 33 13 13 7 -4 46
8.Antalyaspor 33 11 10 12 0 45
9.Alanyaspor 33 11 10 12 -3 45
10.Sivasspor 33 11 10 12 -5 45
11.Adana Demirspor 33 9 10 14 5 41
12.Samsunspor 33 10 14 9 -6 39
13.Ankaragücü 33 8 12 13 -3 37
14.Kayserispor 33 10 13 10 -10 37
15.Konyaspor 33 8 13 12 -13 36
16.Gazişehir Gaziantep 33 9 17 7 -13 34
17.Fatih Karagümrük 33 8 16 9 -5 33
18.Hatayspor 33 7 14 12 -9 33
19.Pendikspor 33 7 17 9 -31 30
20.İstanbulspor 33 4 22 7 -35 16