Eşzamanlı faiz artışları ve küresel durgunluk riskleri

Eşzamanlı faiz artışları ve küresel durgunluk riskleri

2022'de küresel durgunluk riski, artan enflasyon ortamında büyüme beklentilerinin hızla bozulduğunu gözlemleyen politika yapıcıların peşini bırakmadı.

Dünya Bankası Raporu. 2022'de küresel durgunluk riski, artan enflasyon ortamında büyüme beklentilerinin hızla bozulduğunu gözlemleyen politika yapıcıların peşini bırakmadı. ABD, Euro bölgesi ve Çin için büyüme tahminleri de önemli ölçüde düşürüldü. Bu gelişmeler, küresel bir durgunluğun önlenebileceği ihtimalini pek iyi göstermiyor çünkü 1970'den bu yana her küresel durgunluktan önceki yıl boyunca küresel büyümede önemli bir zayıflık vardı ve bunların hepsi Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bir durgunlukla eş zamanlı olarak meydana geldi.

Yüksek enflasyonla ilgili endişeler ve enflasyon beklentilerinin sabit kalmaması riskinin artması, birçok ülkede şimdiden önemli para politikası sıkılaştırmalarına yol açtı. Küresel ekonomi, son elli yılın en uyumlu para ve maliye politikası sıkılaştırma dönemlerinden birinin ortasında. Bu politika eylemleri, enflasyonist baskıları kontrol altına almak için gereklidir ve 1970'lerin sonunda ve 1980'lerin başında, 1982 küresel durgunluğunun öncesinde uygulanan enflasyonla mücadele politikalarına benzer.

Halihazırda piyasalar tarafından öngörülen küresel para politikası sıkılaştırma derecesi, enflasyonu hedeflere düşürmek için yeterli değilse, geçmiş küresel durgunluklardan edinilen deneyimler, gerekli ek sıkılaştırmanın önemli finansal strese yol açabileceğini ve 2023'te küresel bir durgunluğu tetikleyebileceğini göstermektedir. Küresel durgunluk EMDE'lerde büyümede keskin bir düşüşe de dönüşecektir. Bu ekonomilerin çoğunda artan kırılganlıkların ışığında, finansal stresle bağlantılı ciddi zorluklarla karşı karşıya kalacaklardır (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022).

1982 küresel durgunluğu sırasında, gelişmiş ekonomilerde sıkılaşan para politikası, özellikle Latin Amerika ve Karayipler'de borçlanma maliyetini keskin bir şekilde artırdı (Kose ve diğerleri, 2021). Dik bir büyüme yavaşlaması borç ödeme kapasitesini daha da zayıflattı ve 1980'lerde EMDE'lerde üç düzineden fazla borç krizi patlak verdi (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022). Bu krizlere Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde on yıllık büyüme kaybı eşlik etti. Bölgede kişi başına düşen GSYİH, ancak 1993'te kriz öncesi düzeyine ulaştı.

Analiz, enflasyonu düşürmek için mevcut piyasa beklentilerinin ötesinde ek para politikasına ihtiyaç duyulsa bile küresel ekonominin bir durgunluktan kurtulabileceğini gösteriyor. Ancak bu, ek sıkılaştırmanın mali piyasalarda düzenli bir uyum yaratacak şekilde uygulanmasını gerektirecektir. Daha da önemlisi, politika yapıcıların enflasyonun önüne geçmek ve büyümede daha keskin bir düşüş olasılığını azaltmak için mevcut seçeneklerin tam menüsünü kullanmaları gerekiyor.

Para politikası. Merkez bankaları, bağımsızlıklarını korurken, politika kararlarını güvenilir para politikası çerçeveleri içinde açıkça iletmelidir. Bu, enflasyonu düşürmek için gereken politika sıkılaştırma derecesini azaltarak, enflasyon beklentilerinin daha güçlü bir şekilde sabitlenmesine yardımcı olacaktır. Uzun vadede, azaltılmış politika belirsizliği ve makroekonomik oynaklık dahil olmak üzere fiyat istikrarının faydaları, yakın vadede sıkı para politikasının maliyetlerinden daha ağır basacaktır.

Maliye politikası. Mali desteğin geri çekilmesinin hızı ve büyüklüğü hassas bir şekilde ayarlanmalı ve güvenilir orta vadeli mali planlarla yakından uyumlu olmalıdır. Ayrıca, EMDE'lerdeki politika yapıcıların, mali çerçeveleri güçlendirerek, borç şeffaflığını artırarak, borç yönetimi işlevlerini iyileştirerek ve kaynak seferberliğini ve harcama verimliliğini artırarak uzun vadeli borç sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri ele almaları gerekir. Aynı zamanda, maliye politikasının, sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleri gibi bozucu önlemler getirmek yerine, haneleri korumak için hedefe yönelik bir rahatlama sağlaması gerekir.

Senkron politikalar. Tüm dünyada para ve maliye politikalarının eş zamanlı olarak sıkılaştırılması, muhtemelen enflasyonun düşürülmesinde tamamlayıcı nitelikte olacaktır. Bununla birlikte, ülkeler arasında oldukça senkronize olduklarından, hem sıkılaşan finansal koşullarda hem de küresel büyümedeki yavaşlamayı hızlandırmada öngörülenden daha büyük kümülatif etkiler üretebilirler. Daha sıkı mali koşullar, daha savunmasız EMDE'ler üzerinde özellikle olumsuz bir etkiye sahip olacaktır. Bu, ulusal politika yapıcıların küresel olarak senkronize iç politikaların potansiyel yayılmalarını hesaba katmaları gerektiği anlamına gelir.

Finansal politikalar. Politika yapıcıların, potansiyel finansal strese hazırlanmak için döviz rezervi tamponlarını yeniden inşa etmeleri ve ihtiyatlı politikaları yeniden düzenlemeleri gerekiyor. Bu tür politikalar, talep baskılarını azaltarak enflasyonun düşmesine de yardımcı olabilir. Sıkılaşan finansal koşullar nedeniyle, bankacılık sisteminin döviz kuru oynaklığı ve borç çevirme riskine maruz kalması dikkatle izlenmeli ve gerekirse ihtiyatlı politikalarla kontrol altına alınmalıdır. Acil düzeltici önlemin alınabilmesi için kredi kalitesi ve sorunlu krediler şeffaf bir şekilde rapor edilmelidir. Bankaların sermaye ve likidite tamponları, şokları absorbe edebilmek için yeterince sağlam olmalıdır.

 Arz yönlü önlemler. Maliye, para ve finans politikaları kısa vadeli talep baskılarını yönetmede yardımcı olsa da, politika yapıcıların enerji piyasalarını, işgücü piyasalarını ve uluslararası ticareti etkileyen arz kısıtlamalarıyla da yüzleşmesi gerekir. Bu arz yönlü önlemler, enflasyonla mücadeleye yardımcı olabilir ve üretkenliği ve uzun vadeli büyüme beklentilerini iyileştirmenin ek faydasını sağlayabilir. Bu önlemler mevcut bağlamda özellikle önemlidir, çünkü pandemi potansiyel büyümedeki düşüş eğilimini şiddetlendirmiştir (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022). Devam eden küresel yavaşlama bir resesyona dönüşürse, küresel ekonomi pandemi öncesi eğilimine göre daha da büyük kalıcı çıktı kayıpları yaşayabilir (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022). Bunun, pandemi kaynaklı küresel durgunluktan zaten çok etkilenen EMDE'lerdeki uzun vadeli büyüme beklentileri için ciddi sonuçları olacaktır.

Yerinden edilmiş işçilerin yeniden tahsisini ve yurtiçi ve yurtdışındaki işçilerin işe alınmasını kolaylaştıran aktif işgücü piyasası politikaları, artan işgücü katılımını teşvik edebilir, fiyat baskılarını azaltabilir ve büyümeye katkıda bulunabilir (OECD, 2021).

Küresel olarak koordine edilen çabalar, emtia arzını artırmaya yardımcı olabilir. Enerji emtiaları için politika yapıcılar stratejik stoklardan yararlanabilir, düşük karbonlu enerji kaynaklarına geçişleri hızlandırabilir ve enerji tüketimini azaltmak için önlemler alabilir (IEA, 2022). Politika yapıcıların ayrıca küresel arz darboğazlarını hafifletme çabalarına aktif olarak katılmaları gerekir. Bu bağlamda en acil önceliklerden biri, ticaret ağlarını daha da bozabilecek korumacılık ve parçalanma tehdidine karşı koruma sağlayan, kurallara dayalı bir uluslararası ekonomik düzen için desteğin yenilenmesi ihtiyacıdır.

Kırılganlıklar, krizler ve büyüme… A. EMDE'lerdeki kırılganlıklar (155'e kadar EMDE'den oluşan bir örneğe dayalı medyanlar), B. EMDE'lerdeki finansal krizler (İlgili dönemlerde EMDE'lerde toplam bankacılık, para birimi ve ülke borcu krizleri sayısı), C. Potansiyel büyüme tahminleri (Kılıç Çelik, Köse ve Ohnsorge (2020)'de açıklanan üretim fonksiyonu yaklaşımına dayalı potansiyel büyüme tahminleri. Örnek 82 ülkeyi kapsıyor – 29 gelişmiş ekonomi ve 53 EMDE), D. Küresel GSYİH'nın evrimi (Veriler bir dizin olarak gösterilmiştir (2019 = 100). Pandemik ön tahminler, 2020-24 üzerindeki Ocak 2020 uzun vadeli konsensüs tahminlerindeki büyüme tahminlerine dayanmaktadır) Kaynak: Consensus Economics, International Monetary Fund, Kilic Celik, Kose, and Ohnsorge (2020), Laeven and Valencia (2020), Oxford Economics, World Bank

Sonuç? Eş zamanlı parasal politika uygulamalarının ve piyasa mekanizması dışındaki mali politika müdahalelerinin 2023 yılında finansal krizlere zemin oluşturacak bir küresel durgunluk etkisi yaratacağına dair analizler geliyor. Bütün bunlara rağmen, eğer Merkez bankaları enflasyonu düşürmede başarılı olamazlarsa küresel ekonominin bir stagflasyon sarmalında kalması ihtimal dahilindedir. Bu nedenle, enflasyonun analizi, sebepleri, kaynakları ve mücadele alanları iyi ve doğru analiz edilmelidir. Bu noktada aksiyonsuzluk ve aşırı aksiyon benzer oranlarda ve değişik kanallardan küresel ekonomi üzerinde zarar verici olacaklardır.

Enflasyonun beklenen ve hedeflenen seviyelerin üzerinde seyretmesi Fed başta olmak üzere birçok gelişmiş ülke merkez bankalarını faizleri alışıldık seviyelerin üzerine yükseltmeye zorluyor. Küresel ekonominin resesyona girmesi, faiz artırımlarının boyutu ve faizlerin yüksek kalacağı süreye bağlı olabilir. 

Kaynak: Tera Yatırım-Enver Erkan
Hibya Haber Ajansı



Anahtar Kelimeler:

Anamur Belediyesi Mayıs Ayı Meclis Toplantısında Neler Oldu?

Jandarma Uyuşturucu Madde Operasyonunda (7) Kişiyi Yakaladı

Aşıkların Karacaoğlan Atışması Tiyatro Oyunu Seyirciyi Büyüledi

Anamur’da 1 Mayıs Etkinlikleri Devam Ediyor

Başkan Deniz'den 1 Mayıs Mesajı

Muhtarlardan Belediye Başkanlarına Teşekkür Etkinliği

Anamur'da Kepçe Operatörü İş Makinesinin Altında Can Verdi

Gazetecilik Fotoğrafçılık ve Günümüzün Hızlı İletişimi Dijital Ortam

TÜBİTAK Bilim Söyleşisi Şehit İbrahim Armut Fen Lisesinde Yapıldı

Türkiye'yi Kaplayan Çöl Tozu Etkisi Sürüyor: İstanbul ve Diğer İllerde Durum Ne?

Anamur Belediye Seçim Sonuçları

Durmuş Deniz Kimdir?

Durmuş Deniz'den Tıp Bayramı Mesajı

Başkan Tarhan: “Kazanacağım ve CHP’ye döneceğim”

İyi  Parti Anamur’da Tam Kadro Sahada

Kılınç Bahçelievlerde Böyle Karşılandı

Muhtar Adayı Muharrem Garip: 'Kalınören Değişim İstiyor'

CHP'nin Başkan Adayı Durmuş Deniz Örene Böyle Teşekkür Etti

CHP MERSİN MİLLETVEKİLİ GÜLCAN KIŞ: TRT, AKP’NİN PROPAGANDA ARACINA DÖNDÜ

SERDAR SOYDAN ÇARŞI ESNAFINI ZİYARET ETTİ

Hull City, Zorlu Deplasmandan 3 Puanla Döndü

Damar Hamlin Kimdir, Kalp Krizi Hayatını Nasıl Etkiledi?

Knicks-Sixers: New York'un En Merak Eeilen 5 Skoru

59. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu Başladı

Klasik Spor Ayakkabılar: Zamansız Tarzın Vazgeçilmez Parçası

Cumhurbaşkanlığı Dev Organizasyonu Bisiklet Turu

İstanbul'da Sünnet Tahtı Kiralamak

6. Tour of Mersin Uluslararası Bisiklet Turu Kupa Töreni İle sona Erdi

Seçer 6. Tour Of Mersin Uluslararası Bisiklet Turunu Anemurium’dan Başlattı

Otelcilerden Galatasaray Kampına Ziyaret!

Kızılcık Şerbetinde bu Hafta Neler Oldu?

Kızıl Goncalardan Ortalık Toz Duman Meryem’e Ağır Suçlama

Sare Ayça Anamur’un Gururu Oldu

Askan Mühendislik Makina: Güvenilir Çözümler, Dayanıklı Malzemeler

Lara Di Lara’nın Dördüncü Albümü “Eskisi Gibi Değil” Çıktı!

ETS’de Yaza Özel Fırsatlar Devam Ediyor!

Yenişehir Belediyesi, Dünya Barış Günü’nde Sadık Gürbüz’ü Mersinlilerle buluşturacak

Başarılı Sanatçı Ersin Güloğlu yepyeni şarkısı Yalan Değil yayında!

İbrahim Tatlıses, Gülben Ergen Aynı Sahnede

Merve Özbey Yaz Konserleri'nde sahne alıyor

Jandarmadan Öğrencilere Siber Farkındalık Eğitimi

Prof. Dr. Hasan Yıldırım Anamur Ters Laleyi Bilim Dünyasına Tanıttı

Üniversite Soruları Nasıl Hazırlanır?

Mersin İl Milli Eğitim Müdürü Durmuş: ‘Eğitim Sadece Sınıfta Değil Sahada da Olur’

Çözüm Okulları Eğitimde Global Dünya’nın Kapılarını Aralıyor

Başkan Kılınç'tan 24 Kasım Öğretmenler Günü Mesajı

Meslek Yüksekokulumuz Anamur’a Gümüş Madalya Getirdi

İlçe Milli Eğitim Müdürü İlyas Mercan’dan Ortalama Puan Uyarısı

Yurtdışı Lise Eğitiminin Önemi

Göç Dayı Öykü Yarışması Üçüncülük Ödülünü Aldı

Anamur Belediyesi Mayıs Ayı Meclis Toplantısında Neler Oldu?

Jandarma Uyuşturucu Madde Operasyonunda (7) Kişiyi Yakaladı

Aşıkların Karacaoğlan Atışması Tiyatro Oyunu Seyirciyi Büyüledi

En Güncel Spor Haberlerini Sunan Siteler

Anamur’da 1 Mayıs Etkinlikleri Devam Ediyor

Anadolu Mutfak Kültüründe Anamur’un Yeri

Başkan Deniz'den 1 Mayıs Mesajı

Muhtarlardan Belediye Başkanlarına Teşekkür Etkinliği

Kimlik Kayıp İlanı

Kombi Çeşitleri ve Özellikleri | Türler Arasındaki Farklar

Anamur'da Kepçe Operatörü İş Makinesinin Altında Can Verdi

Gazetecilik Fotoğrafçılık ve Günümüzün Hızlı İletişimi Dijital Ortam

Evrende Dünyamızdan Başka Yaşam Var mı?

TÜBİTAK Bilim Söyleşisi Şehit İbrahim Armut Fen Lisesinde Yapıldı

Türkiye'yi Kaplayan Çöl Tozu Etkisi Sürüyor: İstanbul ve Diğer İllerde Durum Ne?

Hull City, Zorlu Deplasmandan 3 Puanla Döndü

Uyku Apnesi: Günlük Yaşamı Nasıl Etkiliyor ve Tedavisi Nasıl Yapılıyor?

TikTok Yetkilileri Türkiye Büyük Millet Meclisine Tekrar Çağırılıyor

YDS Sonuçları Açıklandı

Çalışma Bakanı Işıkhan’dan Asgari Ücretli ve Memurlara 1 Mayıs Uyarısı

Yatırımcıların Dikkati, Teknoloji ve Değişim Sektörlerine Yöneldi

Damar Hamlin Kimdir, Kalp Krizi Hayatını Nasıl Etkiledi?

Trafik Sigortası Primlerinde Zam Oranları Yüzde 3 ile Sınırlandırılacak

Doların Seyrini Savaş Senaryosu Belirliyor

Fosil Yakıtlı Araçlar Yerini Elektrikli Otomobillere Devrediyor

Şehit İbrahim Armut Fen Lisesi Müdürü Nahit Akalın ve Ekibi Başkan Deniz'i Ziyaret Etti

23 Nisan Anamur’da 104. Kez Coşku ile Kutlandı

Mersin Büyükşehir Çocuk Festivali İle Dünya Çocuklarını Anamurda Buluşturdu

Mersin Büyükşehir Çocuk Festivali İle Dünya Çocuklarını Anamurda Buluşturdu

Aksa Çukurova Doğal Gaz’dan Belediye Başkanı Deniz’e Hayırlı Olsun Ziyareti

Yükleniyor