• BIST 100

    9126,45%-1,07
  • DOLAR

    38,47% -0,03
  • EURO

    43,88% 0,02
  • GRAM ALTIN

    4058,07% -1,14
  • Ç. ALTIN

    6573,82% -0,51

Eşzamanlı faiz artışları ve küresel durgunluk riskleri

2022'de küresel durgunluk riski, artan enflasyon ortamında büyüme beklentilerinin hızla bozulduğunu gözlemleyen politika yapıcıların peşini bırakmadı.

GÜNCEL 20.09.2022 13:53:49 480
Eşzamanlı faiz artışları ve küresel durgunluk riskleri
Haberi Sesli Oku

Dünya Bankası Raporu. 2022'de küresel durgunluk riski, artan enflasyon ortamında büyüme beklentilerinin hızla bozulduğunu gözlemleyen politika yapıcıların peşini bırakmadı. ABD, Euro bölgesi ve Çin için büyüme tahminleri de önemli ölçüde düşürüldü. Bu gelişmeler, küresel bir durgunluğun önlenebileceği ihtimalini pek iyi göstermiyor çünkü 1970'den bu yana her küresel durgunluktan önceki yıl boyunca küresel büyümede önemli bir zayıflık vardı ve bunların hepsi Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bir durgunlukla eş zamanlı olarak meydana geldi.

Yüksek enflasyonla ilgili endişeler ve enflasyon beklentilerinin sabit kalmaması riskinin artması, birçok ülkede şimdiden önemli para politikası sıkılaştırmalarına yol açtı. Küresel ekonomi, son elli yılın en uyumlu para ve maliye politikası sıkılaştırma dönemlerinden birinin ortasında. Bu politika eylemleri, enflasyonist baskıları kontrol altına almak için gereklidir ve 1970'lerin sonunda ve 1980'lerin başında, 1982 küresel durgunluğunun öncesinde uygulanan enflasyonla mücadele politikalarına benzer.

Halihazırda piyasalar tarafından öngörülen küresel para politikası sıkılaştırma derecesi, enflasyonu hedeflere düşürmek için yeterli değilse, geçmiş küresel durgunluklardan edinilen deneyimler, gerekli ek sıkılaştırmanın önemli finansal strese yol açabileceğini ve 2023'te küresel bir durgunluğu tetikleyebileceğini göstermektedir. Küresel durgunluk EMDE'lerde büyümede keskin bir düşüşe de dönüşecektir. Bu ekonomilerin çoğunda artan kırılganlıkların ışığında, finansal stresle bağlantılı ciddi zorluklarla karşı karşıya kalacaklardır (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022).

1982 küresel durgunluğu sırasında, gelişmiş ekonomilerde sıkılaşan para politikası, özellikle Latin Amerika ve Karayipler'de borçlanma maliyetini keskin bir şekilde artırdı (Kose ve diğerleri, 2021). Dik bir büyüme yavaşlaması borç ödeme kapasitesini daha da zayıflattı ve 1980'lerde EMDE'lerde üç düzineden fazla borç krizi patlak verdi (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022). Bu krizlere Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde on yıllık büyüme kaybı eşlik etti. Bölgede kişi başına düşen GSYİH, ancak 1993'te kriz öncesi düzeyine ulaştı.

Analiz, enflasyonu düşürmek için mevcut piyasa beklentilerinin ötesinde ek para politikasına ihtiyaç duyulsa bile küresel ekonominin bir durgunluktan kurtulabileceğini gösteriyor. Ancak bu, ek sıkılaştırmanın mali piyasalarda düzenli bir uyum yaratacak şekilde uygulanmasını gerektirecektir. Daha da önemlisi, politika yapıcıların enflasyonun önüne geçmek ve büyümede daha keskin bir düşüş olasılığını azaltmak için mevcut seçeneklerin tam menüsünü kullanmaları gerekiyor.

Para politikası. Merkez bankaları, bağımsızlıklarını korurken, politika kararlarını güvenilir para politikası çerçeveleri içinde açıkça iletmelidir. Bu, enflasyonu düşürmek için gereken politika sıkılaştırma derecesini azaltarak, enflasyon beklentilerinin daha güçlü bir şekilde sabitlenmesine yardımcı olacaktır. Uzun vadede, azaltılmış politika belirsizliği ve makroekonomik oynaklık dahil olmak üzere fiyat istikrarının faydaları, yakın vadede sıkı para politikasının maliyetlerinden daha ağır basacaktır.

Maliye politikası. Mali desteğin geri çekilmesinin hızı ve büyüklüğü hassas bir şekilde ayarlanmalı ve güvenilir orta vadeli mali planlarla yakından uyumlu olmalıdır. Ayrıca, EMDE'lerdeki politika yapıcıların, mali çerçeveleri güçlendirerek, borç şeffaflığını artırarak, borç yönetimi işlevlerini iyileştirerek ve kaynak seferberliğini ve harcama verimliliğini artırarak uzun vadeli borç sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri ele almaları gerekir. Aynı zamanda, maliye politikasının, sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleri gibi bozucu önlemler getirmek yerine, haneleri korumak için hedefe yönelik bir rahatlama sağlaması gerekir.

Senkron politikalar. Tüm dünyada para ve maliye politikalarının eş zamanlı olarak sıkılaştırılması, muhtemelen enflasyonun düşürülmesinde tamamlayıcı nitelikte olacaktır. Bununla birlikte, ülkeler arasında oldukça senkronize olduklarından, hem sıkılaşan finansal koşullarda hem de küresel büyümedeki yavaşlamayı hızlandırmada öngörülenden daha büyük kümülatif etkiler üretebilirler. Daha sıkı mali koşullar, daha savunmasız EMDE'ler üzerinde özellikle olumsuz bir etkiye sahip olacaktır. Bu, ulusal politika yapıcıların küresel olarak senkronize iç politikaların potansiyel yayılmalarını hesaba katmaları gerektiği anlamına gelir.

Finansal politikalar. Politika yapıcıların, potansiyel finansal strese hazırlanmak için döviz rezervi tamponlarını yeniden inşa etmeleri ve ihtiyatlı politikaları yeniden düzenlemeleri gerekiyor. Bu tür politikalar, talep baskılarını azaltarak enflasyonun düşmesine de yardımcı olabilir. Sıkılaşan finansal koşullar nedeniyle, bankacılık sisteminin döviz kuru oynaklığı ve borç çevirme riskine maruz kalması dikkatle izlenmeli ve gerekirse ihtiyatlı politikalarla kontrol altına alınmalıdır. Acil düzeltici önlemin alınabilmesi için kredi kalitesi ve sorunlu krediler şeffaf bir şekilde rapor edilmelidir. Bankaların sermaye ve likidite tamponları, şokları absorbe edebilmek için yeterince sağlam olmalıdır.

 Arz yönlü önlemler. Maliye, para ve finans politikaları kısa vadeli talep baskılarını yönetmede yardımcı olsa da, politika yapıcıların enerji piyasalarını, işgücü piyasalarını ve uluslararası ticareti etkileyen arz kısıtlamalarıyla da yüzleşmesi gerekir. Bu arz yönlü önlemler, enflasyonla mücadeleye yardımcı olabilir ve üretkenliği ve uzun vadeli büyüme beklentilerini iyileştirmenin ek faydasını sağlayabilir. Bu önlemler mevcut bağlamda özellikle önemlidir, çünkü pandemi potansiyel büyümedeki düşüş eğilimini şiddetlendirmiştir (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022). Devam eden küresel yavaşlama bir resesyona dönüşürse, küresel ekonomi pandemi öncesi eğilimine göre daha da büyük kalıcı çıktı kayıpları yaşayabilir (Guenette, Kose, Sugawara, “Is a Global Recession Imminent?”, 2022). Bunun, pandemi kaynaklı küresel durgunluktan zaten çok etkilenen EMDE'lerdeki uzun vadeli büyüme beklentileri için ciddi sonuçları olacaktır.

Yerinden edilmiş işçilerin yeniden tahsisini ve yurtiçi ve yurtdışındaki işçilerin işe alınmasını kolaylaştıran aktif işgücü piyasası politikaları, artan işgücü katılımını teşvik edebilir, fiyat baskılarını azaltabilir ve büyümeye katkıda bulunabilir (OECD, 2021).

Küresel olarak koordine edilen çabalar, emtia arzını artırmaya yardımcı olabilir. Enerji emtiaları için politika yapıcılar stratejik stoklardan yararlanabilir, düşük karbonlu enerji kaynaklarına geçişleri hızlandırabilir ve enerji tüketimini azaltmak için önlemler alabilir (IEA, 2022). Politika yapıcıların ayrıca küresel arz darboğazlarını hafifletme çabalarına aktif olarak katılmaları gerekir. Bu bağlamda en acil önceliklerden biri, ticaret ağlarını daha da bozabilecek korumacılık ve parçalanma tehdidine karşı koruma sağlayan, kurallara dayalı bir uluslararası ekonomik düzen için desteğin yenilenmesi ihtiyacıdır.

Kırılganlıklar, krizler ve büyüme… A. EMDE'lerdeki kırılganlıklar (155'e kadar EMDE'den oluşan bir örneğe dayalı medyanlar), B. EMDE'lerdeki finansal krizler (İlgili dönemlerde EMDE'lerde toplam bankacılık, para birimi ve ülke borcu krizleri sayısı), C. Potansiyel büyüme tahminleri (Kılıç Çelik, Köse ve Ohnsorge (2020)'de açıklanan üretim fonksiyonu yaklaşımına dayalı potansiyel büyüme tahminleri. Örnek 82 ülkeyi kapsıyor – 29 gelişmiş ekonomi ve 53 EMDE), D. Küresel GSYİH'nın evrimi (Veriler bir dizin olarak gösterilmiştir (2019 = 100). Pandemik ön tahminler, 2020-24 üzerindeki Ocak 2020 uzun vadeli konsensüs tahminlerindeki büyüme tahminlerine dayanmaktadır) Kaynak: Consensus Economics, International Monetary Fund, Kilic Celik, Kose, and Ohnsorge (2020), Laeven and Valencia (2020), Oxford Economics, World Bank

Sonuç? Eş zamanlı parasal politika uygulamalarının ve piyasa mekanizması dışındaki mali politika müdahalelerinin 2023 yılında finansal krizlere zemin oluşturacak bir küresel durgunluk etkisi yaratacağına dair analizler geliyor. Bütün bunlara rağmen, eğer Merkez bankaları enflasyonu düşürmede başarılı olamazlarsa küresel ekonominin bir stagflasyon sarmalında kalması ihtimal dahilindedir. Bu nedenle, enflasyonun analizi, sebepleri, kaynakları ve mücadele alanları iyi ve doğru analiz edilmelidir. Bu noktada aksiyonsuzluk ve aşırı aksiyon benzer oranlarda ve değişik kanallardan küresel ekonomi üzerinde zarar verici olacaklardır.

Enflasyonun beklenen ve hedeflenen seviyelerin üzerinde seyretmesi Fed başta olmak üzere birçok gelişmiş ülke merkez bankalarını faizleri alışıldık seviyelerin üzerine yükseltmeye zorluyor. Küresel ekonominin resesyona girmesi, faiz artırımlarının boyutu ve faizlerin yüksek kalacağı süreye bağlı olabilir. 

Kaynak: Tera Yatırım-Enver Erkan
Hibya Haber Ajansı

Anahtar Kelimeler:

Kapadokya’nın Büyüleyici Atmosferini Grand Alfa Travel ile Keşfedin

TikTok Üzerinden 1.2 Milyar Liralık Dolandırıcılık: 120 Şüpheli Gözaltında

Yenileme Yapmayanlar Dikkat!

Karadeniz'de Fındık Üreticiler TMO ve Serbest Piyasayı Takip Ediyor

Güncel Akaryakıt Fiyatları Düşündürüyor

Depremler Küçük Çaplı da Olsa Devam Ediyor

İstanbul'un Kadıköy, Üsküdar ve Beşiktaş ilçelerinde elektrikler kesiliyor

Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) da Yünetmelik Değişti

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İtalya'da Resmi Temaslarda Bulundu​

Enflasyon ve Döviz Kuru Dalgalanmaları Gündem Oldu

Anamur Ortaokulu Kermes Gelirlerinin 100 Bin Lirasını Kuzeyhan’a Bağışladı

Çözüm Akademi Öğrencisi Miray Batkı, FIRST Robotics Dünya Şampiyonasında Türkiye'yi Gururlandırdı!

Ünal’ın “AN” Kitabı Final Okulları’nda Öğrencilerle Buluşuyor

Otomobil ve konut alımlarında cazip fiyat teklifleri ne anlama geliyor?

Kuzeyhan’ın Hayaline Ortak Ol: Bir Umut, Bir Kalp, Bir Adım!

Nevzat Çağlar,Veli Erdem ve Adil Ünal’dan Onurlandıran Ziyaret

Rüzgârlı Tepe Sosyal Medyada Zirveyi Kimseye Bırakmadı!

Pulluda Doğa ile İç İçe Ücretsiz Mesire Keyfi Başladı

Pelvik Kontüzyon Nedir, Belirtileri, Tedavisi ve İyileşme Süreci​ Nasıldır?

Güneş Patlamaları yüzde 400 Arttı: Jeomanyetik Fırtına Riski Yükseliyor

Jordan Wood’un Senato Adaylığı, Susan Collins’a Karşı Mücadeleyi Kızıştırıyor

ABD’de Hava Alarmı: Şiddetli Fırtına ve Hortum Uyarıları Halkı Tedirgin Ediyor

Indus Sular Antlaşması: Artan Küresel İlgi ve Bölgesel Gerilimler

Anamur'da 23 Nisan Coşkusu: Uçurtmalar Gökyüzünü Renklendirdi​

Ünal AN Kitabını Şehit Yüksel Alçın Anadolu İmamhatip Lisesi Öğrencilerine İmzaladı

Türkiye'de İş Dünyasını Sessizce Değiştiren Yeni Trend Sessiz İstifa

2035'te Parlayacak 10 Yenilikçi Kariyer

Mersin'de Jandarma 76 Sikke ve 4 Yüzük Ele Geçirildi​

Anamurda Damak Lezzetiniz için Albatros Kahvaltı Salonuna Davet Ediyoruz

DÜNYANIN ÇOCUKLARI MERSİN’DE EL ELE RENKLİ DANSLARINI SAHNELEDİ

Yükleniyor

TikTok Üzerinden 1.2 Milyar Liralık Dolandırıcılık: 120 Şüpheli Gözaltında

Yenileme Yapmayanlar Dikkat!

İstanbul'un Kadıköy, Üsküdar ve Beşiktaş ilçelerinde elektrikler kesiliyor

Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) da Yünetmelik Değişti

Kuzeyhan’ın Hayaline Ortak Ol: Bir Umut, Bir Kalp, Bir Adım!

Geleceğin Komutanları Jandarma Koltuğunda

Anamurlu Hacı Adayları Kutsal Yolculuğa Hazır

Genç Kız Yapay Zeka ile Gündemi Atatürk’e Sordu Sonra Gözyaşlarını Tutamadı

Anamur'da İnsan Ticareti Operasyonu: 6 Gözaltı, 4 Tutuklama

Anamur’da Uyuşturucudan Yakalanan İki Şüpheliden Birisi Tutuklandı

Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı’nda Önemli Konular Ele Alnacak

Alparslan Türkeş'in Anısına Sosyal Medyada Yoğun İlgi

MHP’Lİ UYSAL BRÜKSEL’DEN SESLENDİ: GÖÇMEN MESELESİNE TÜM DÜNYA SAMİMİYETLE YAKLAŞMALI

Balıkesir Üniversitesi ve Uyumsoft arasında iş birliği protokolü imzalandı

MERSİN BELLEK OFİSİ, FAALİYETLERİNİ TÜM HIZIYLA SÜRDÜRÜYOR

İş ve Dinlenme Arasında Denge Nasıl Bulunur? Uzmanlardan İpuçları

Anamur Belediye Seçim Sonuçları

Durmuş Deniz Kimdir?

Durmuş Deniz'den Tıp Bayramı Mesajı

Başkan Tarhan: “Kazanacağım ve CHP’ye döneceğim”

7. Tour of Mersin Uluslararası Bisiklet Turu'nda Macar Sporcu Feldhoffer'dan Tarihi Başarı

Ümit Milli Takım, Kosova'yı 4-2 Mağlup Etti

Trabzonspor'da Şenol Güneş Dönemi: 2+1 Yıllık Anlaşma Sağlandı

Fenerbahçe, UEFA Avrupa Ligi'nde Rangers ile rövanş maçına çıkıyor

Arda Güler'in Yeni Rotası Netleşti

Super Bowl LIX, 9 Şubat 2025'te New Orleans'ta gerçekleşti

NBA'DE LUKA DONČIĆ'İN LAKERS'A GEÇİŞİ OLAY OLDU

NBA’de Sürpriz İlgi: Maxi Kleber İstatistikleri Zirveye Çıktı!

Lakers Fırtınası! Son Günlerde Spor Dünyasının Zirvesinde

Anamur’un Gururu! İbrahim Takmet, Kickboks Türkiye Şampiyonasında Üçüncü Oldu

Rüzgârlı Tepe Sosyal Medyada Zirveyi Kimseye Bırakmadı!

3 Yolla Sporsever Olarak Para Kazanma

Magazin Dünyasının Nabzını Yazar Gazetesi ile Tutun

Birinciye 100 Bin TL Ödül!

Yeşilçam’ın emektar oyuncusu Yaşar Kutbay yoğun bakımda!

ünlü oyuncu yıllar sonra ortaya çıktı değişimi herkesin dikkatini çekti

"Aşk Adası Buluşması" ABD'de Zirvede: Hangi Zaman Dilimdesiniz?

Moda endüstriyel, çevre dostu ve sürdürülebilir uygulamalara yöneliyor

İleri Geri Dönüşüm ve Sıfır Atık Stratejileri: Yaşam Ayavefe'nin Çevresel Vizyonu

Kızılcık Şerbeti'nde Büyük Ayrılıklar ve Gerilim Dolu Yeni Bölümler

Anamur Ortaokulu Kermes Gelirlerinin 100 Bin Lirasını Kuzeyhan’a Bağışladı

Çözüm Akademi Öğrencisi Miray Batkı, FIRST Robotics Dünya Şampiyonasında Türkiye'yi Gururlandırdı!

Ünal’ın “AN” Kitabı Final Okulları’nda Öğrencilerle Buluşuyor

Deniz’den Belediye Başkanlığını Devralan Deniz Okullara Sahne İstedi

Denizden Çocuklara Kutlama Mesajı

Mithat Ünal, AN Kitabının Okullardaki İmza Günlerine İmam Hatip Lisesinden Başladı

Anamurlu Minikler Kur’an-ı Kerim’i Öğrenmenin Mutluluğunu Yaşadı

Anamur'da Cami Cemaati Bayramda Çocukları Sevindirdi

Mersin Büyükşehir Kurs Merkezi Anamur’da Yüzlerce Öğrenciye Umut Oluyor

Ünal, “AN” Kitabı İçin İlk İmza Gününü Bu Cuma Yücelen Vakfı’nda Gerçekleştirecek

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 31 25 1 5 48 80
2.Fenerbahçe 31 23 2 6 49 75
3.Samsunspor 32 16 10 6 9 54
4.Beşiktaş 31 14 7 10 16 52
5.Eyüpspor 32 14 10 8 11 50
6.İstanbul Başakşehir 31 14 11 6 7 48
7.Trabzonspor 31 12 10 9 13 45
8.Göztepe 31 11 10 10 12 43
9.Konyaspor 32 12 13 7 -3 43
10.Kasımpaşa 31 10 9 12 -2 42
11.Gazişehir Gaziantep 31 12 13 6 -2 42
12.Kayserispor 31 10 11 10 -10 40
13.Antalyaspor 31 11 13 7 -21 40
14.Rizespor 31 11 16 4 -14 37
15.Sivasspor 32 9 16 7 -10 34
16.Alanyaspor 31 9 15 7 -11 34
17.Bodrum FK 32 9 16 7 -13 34
18.Hatayspor 31 4 20 7 -29 19
19.Adana Demirspor 31 2 25 4 -50
1.Galatasaray 31 25 1 5 48 80
2.Fenerbahçe 31 23 2 6 49 75
3.Samsunspor 32 16 10 6 9 54
4.Beşiktaş 31 14 7 10 16 52
5.Eyüpspor 32 14 10 8 11 50
6.İstanbul Başakşehir 31 14 11 6 7 48
7.Trabzonspor 31 12 10 9 13 45
8.Göztepe 31 11 10 10 12 43
9.Konyaspor 32 12 13 7 -3 43
10.Kasımpaşa 31 10 9 12 -2 42
11.Gazişehir Gaziantep 31 12 13 6 -2 42
12.Kayserispor 31 10 11 10 -10 40
13.Antalyaspor 31 11 13 7 -21 40
14.Rizespor 31 11 16 4 -14 37
15.Sivasspor 32 9 16 7 -10 34
16.Alanyaspor 31 9 15 7 -11 34
17.Bodrum FK 32 9 16 7 -13 34
18.Hatayspor 31 4 20 7 -29 19
19.Adana Demirspor 31 2 25 4 -50

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.